Change Language
Hvac / Havalandırma Kirliliğinin Riskleri

HVAC KİRLİLİĞİN YARATTIĞI RİSK VE SAKINCALAR

Vaktimizin % 60-90 lık bir kısmının kapalı alanlarda geçiyor olması, iç ortam hava kalitesi veya kalitesizliği yaşamımızın kalitesi ile doğru orantılıdır. Amerikan Çevre Koruma Örgütü EPA’nın yapmış olduğu ölçümler,  bize,  yalıtılmış akıllı binalarda bile iç ortam  hava kalitesinin dış ortam havasına göre 70 kat daha tehlikeli olduğunu göstermektedir. Yine EPA’ nın yaptığı açıklamaya göre, hastalıkların oluşması ve yayılması %50 oranında bozuk iç ortam hava kalitesinden kaynaklanmakta, alerjiden şikayet edenlerin 1/6 sı bu nedenle doktora başvurmaktadır. Bu kaynağa göre havalandırma temizliği yapılmamış binalarda işgücü verimindeki kayıp %4’leri bulmakta, sadece bu şekilde her yıl 60 milyar dolar, medikal giderlerde ise 1 milyar dolar milli gelir kaybı söz konusu olmaktadır. Hijyen şartlarının ön plana çıktığı hastane ve sağlık kurumlarında ise havalandırma havasının temizliğinin önemi zaten bilinmektedir.


İŞLETME VERİMLİLİĞİ AÇISINDAN İÇ ORTAM HAVA KİRLİLİĞİ

Temizliği yapılmamış havalandırma kanallarındaki  toz ve kir parçacıkları klima santralindeki filtrelerin çok daha çabuk kirlenmesine ve ömrünü zamanından önce doldurmasına neden olmaktadır.
Ayrıca kanal yüzeylerine tutunan parçacıklar zamanla kümeleşmekte ve ciddi bir yüzey pürüzlülüğü oluşturmaktadır. Havalandırma kanallarında  kirlilikten dolayı oluşan basınç kaybının PVC, paslanmaz sac ve alüminyum için 0,03 galvaniz sac kanal için 0,09 ve plaka tipi cam elyafı için 0,90 olduğunu hatırlamakta fayda vardır. Filtre ve kanal içlerinde  kirler, yarattıkları sürtünme kayıpları nedeniyle toplam hava debisinde azalmaya neden olurlar. Yapılan ölçümler sonucu, serpantin yüzeyindeki 1mm’lik kir tabakasının, ısı transferini yaklaşık olarak %10 oranında azalttığı görülmüştür. Başka bir şekilde söylemek gerekirse, aynı  verimi elde etmek için %10 daha fazla  enerjiye ihtiyaç vardır.



TESİS ÖMRÜ AÇISINDAN İÇ ORTAM HAVA KİRLİLİĞİ

Temiz ve pürüzsüz bir yüzeye oranla kirlenmeye başlamış ve pürüzlülüğü artmış bir yüzeyde kir ve toz parçacıkları daha kolay ve daha fazla birikmektedir. Metalik yüzeye yapışan nemli kir, toz topaklarında üreyen küf ve mantarlar, aynı zamanda daha fazla nem tutulmasına da zemin hazırlayarak korozyonu başlatmakta veya varsa hızlandırmaktadır.

 

YANGIN GÜVENLİĞİ AÇISINDAN İÇ ORTAM HAVA KİRLİLİĞİ

Birçok durumda havada asılı partiküller organik bileşiklerden oluşmaktadır. Özel olarak un, kömür tozu, tahıl kabukları ya da tekstil lifleri gibi ürünlerin kanal içerisinde biriktiği durumlar çok daha büyük tehlike oluşturmaktadır. Sistemin fanlar yardımıyla hareket ettirilmesinden dolayı kanal yüzeylerin de  statik elektrik yükü oluşmakta, bu yükün  deşarjı  anında kıvılcımla başlayan yangınlar olduğu da bilinmektedir. Örneğin sadece Almanya’da bu güne kadar 60 kişinin hayıtını kaybetmesiyle sonuçlanan 500’e yakın patlama ve yangın olayında sebebin, "hava kanallarında biriken tozlar" olarak itfaiye istatistiklerine geçmiş olması dikkate değerdir.